محرکها
-
محرکهای طبیعی را که روی بدن ما تاثیر میگذارند، نام ببرید.
-
محرکهای طبیعی
- نور
- صوت
- مواد شیمیایی
- گرما
- فشار
سوالات کتاب علوم تجربی هشتم - فصل پنجم به همراه جواب
مجموعه پرسشها با پاسخ
-
-
اندامهای حسی
-
به چه اندامهایی، اندام حسی میگویند؟
-
تعریف اندامهای حسی
به اندامهایی که اثر محرک خاصی را دریافت و به پیام عصبی تبدیل میکنند.
-
-
اندامهای حسی بدن
-
مهمترین اندامهای حسی بدن ما کداماند؟
-
نام اندامهای حسی
- چشم
- گوش
- پوست
- زبان
- بینی
-
-
حس کردن نور
-
چرا میتوان بدون دیدن، وجود نور را حس کرد؟
-
احساس وجود نور با پوست
چون نور با برخورد به پوست بدن، به گرما تبدیل میشود و حسگرهای پوست میتوانند این گرما را حس کنند.
-
-
ارتباط بین نور و دیدن
-
نور چگونه باعث دیده شدن اجسام میشود؟
-
فرآیند دیده شدن اجسام
نور از اجسام به صورت مستقیم (تابیده) یا غیرمستقیم (بازتابیده) به چشم میرسد. نور بر یاختههای گیرندهی نور در چشم اثر میگذارد و پیام عصبی ایجاد میشود. این پیام از طریق عصب بینایی به مغز مخابره میشود. مغز با اطلاعات دریافتی، تصویری از جسم را مهیا میکند و ما آن را میبینیم.
-
-
شکلهای رسیدن نور به چشم
-
نور به چه روشهایی ممکن است به چشم ما برسد؟ برای هر کدام یک مثال بزنید.
-
چگونگی رسیدن نور به چشم
دو روش:
- تابیده (مستقیم) مثل نور لامپ
- بازتابیده (غیرمستقیم) مثل نور بازتابیده از صفحهی کتاب
-
-
مرکز حس بینایی در مغز
-
مرکز حس بینایی در کجای مغز قرار دارد؟
-
محل مرکز حس بینایی در مغز
مرکز حس بینایی در قسمت پس سری قشر مخ قرار دارد.
-
-
یاختههای گیرنده نوری
-
یاختههای گیرندهی نوری در کجای چشم قرار دارند؟
-
محل قرارگیری یاختههای گیرنده نوری
در لایهی داخلی چشم (شبکیه)
-
-
شکلهای مختلف یاختههای گیرندهی نوری
-
چند نوع یاختهی گیرندهی نوری در شبکیه قرار دارند؟ نام ببرید.
-
انواع یاختههای گیرندهی نوری
دو نوع
- مخروطی
- استوانهای
-
-
وظیفه گیرندههای نوری
-
کار یاختههای گیرندهی نوری چیست؟
-
نقش یاختههای گیرندهی نوری
تبدیل اثر نور به پیام عصبی
-
-
ایجاد پیام عصبی بینایی
-
پیام عصبی حاصل از محرک نور در کجا تولید میشود؟
-
محل تولید پیام عصبی بینایی
در یاختههای گیرندهی نوری مخروطی و استوانهای که در لایهی داخلی چشم (شبکیه) قرار دارند.
-
-
انتقال پیام عصبی بینایی
-
پیام عصبی از چه طریق به مغز فرستاده میشود؟
-
نقش عصب بینایی
از طریق عصب بینایی
-
-
شناسایی رنگ
-
تشخیص رنگ توسط چه سلولهایی انجام میشود؟
-
عوامل شناسایی رنگ در چشم
توسط گیرندههای نوری مخروطی که در شبکیه قرار دارند. این گیرندهها سه نوع هستند که هر کدام از آنها، به یکی از رنگهای اصلی (قرمز، آبی، سبز) حساسیت دارند و به آن واکنش نشان میدهند.
-
-
وظیفه گیرندههای استوانهای
-
وظیفهی گیرندههای نوری استوانهای چیست؟
-
نقش گیرندههای استوانهای در شبکیه چشم
تشخیص نور (سیاهی و سفیدی) در محیطهای کم نور (دید در شب)
-
-
تعداد سلولهای گیرندهی نور
-
درستی و نادرستی عبارت زیر را مشخص کنید:
تعداد گیرندههای استوانهای در شبکیه چشم بیشتر از گیرندههای مخروطی است.
-
تعداد یاختههای گیرندهی نور در شبکیه
درست.
-
-
اجزای چشم
-
بخشهای مختلف چشم را در شکل زیر نامگذاری کنید.
-
قسمتهای مختلف چشم
- قرنیه
- زلالیه
- عنبیه
- عدسی
- زجاجیه
- صلبیه
- مشیمیه
- شبکیه
- عصب بینایی
-
-
شبکیه چشم
-
یاختههای مختلف موجود در شبکیه را در شکل زیر نامگذاری کنید.
-
اجزای شبکیه
- یاختههای عصبی شبکیه
- یاختههای عصبی شبکیه
- گیرنده مخروطی
- گیرنده استوانهای
-
-
مرکز شنوایی
-
مرکز شنوایی در کدام قسمت مغز قرار دارد؟
-
محل مرکز شنوایی در مغز
در قسمت گیجگاهی قشر مخ
-
-
پیام عصبی شنوایی
-
پیام عصبی شنوایی چگونه تولید میشود؟
-
نحوه ایجاد پیام عصبی شنوایی
درون گوش یاختههای گیرندهای وجود دارند که امواج صوتی را به پیام عصبی تبدیل میکنند. گیرندههای صوتی، یاختههای مژه داری هستند که در بخـش حلزونی گوش قرار دارند و با انرژی صوت، مژههـای آنهـا تحریـک میشـوند و پیـام عصبی تولید میکنند.
-
-
اجزای گوش
-
اجزای مختلف گوش را در شکل زیر نامگذاری کنید.
-
قسمتهای مختلف گوش
- لالهی گوش
- مجرای شنوایی
- پردهی گوش
- استخوانهای کوچک گوش
- بخش حلزونی شکل گوش
- عصب شنوایی
-
-
تشخیص بو
-
فرآیند تشخیص بو را شرح دهید.
-
تشخیص بو توسط مغز
همیشـه مقداری از مولکولهای مواد بودار به حالت گاز در اطراف این مواد وجود دارند. وقتـی ایـن مولکولهـا وارد بینی مـا میشـوند، روی گیرندههای بویایی قـرار میگیرند. ایـن گیرندهها پیام عصبی تولید میکنند و به قشـر مخ میفرسـتند. به این ترتیب بوی مواد را تشـخیص میدهیم.
-
-
محل مرکز حس بویایی
-
مرکز حس بویایی، در کجای مغز قرار دارد؟
-
موقعیت مرکز حس بویایی در مغز
مرکز حس بویایی در جلوی نیمکرههای مخ است
-
-
تنوع گیرندههای بویایی
-
فایدهی زیاد بودن تنوع گیرندههایی که در بافت پوشش بینی قرار دارند، چیست؟
-
دلیل تنوع زیاد گیرندههای بویایی
این تنوع زیاد باعث میشود بوهای مختلف را احساس و از هم تشخیص دهیم.
-
-
اهمیت بویایی
-
حس بویایی چگونه میتواند از خطر جلوگیری کند و از جان انسان محافظت کند؟
-
مثالهایی از فواید حیاتی حس بویایی
حس بویایی با هشدار دادن و محافظت از خطرات محیطی برای حفظ جان شخص اهمیت دارد. علاوه بر آن، بویایی با جهت دهی به اشتها و رفتار تغذیهای و همینطور با تاثیر بر ارتباطات بین انسانها، نقش مهمی در زندگی ما دارد. مثالهایی از نقش حیاتی حس بویایی در محافظت از خطر عبارتند از:
- جلوگیری از خوردن آب یا غذای فاسد و مسموم
- جلوگیری از نزدیک شدن به اشخاص بیمار
- جلوگیری از ورود به محلهای آلوده یا تماس با اشیاء آلوده
- کمک به تشخیص طعم غذا و انتخاب غذای مناسب
- آگاه کردن از عادتهای تغذیهای افراد دیگر
- تشخیص بیماری افراد دیگر
- آگاهی از احساسات دیگران
- آگاهی از خطر آتش سوزی
-
-
غذاهای خیلی داغ و خیلی سرد
-
درستی یا نادرستی عبارت زیر را مشخص کنید:
مزهی غذاهای خیلی داغ و خیلی سرد احساس نمیشود.
-
مزه غذاهای داغ و سرد
درست
-
-
فرآیند سیستم چشایی
-
مزه چگونه تشخیص داده میشود؟
-
چگونگی احساس مزه
روی زبان و دیوارهی دهان یاختههای چشایی قرار دارند. مواد غذایی پس از حل شدن در بزاق روی این گیرندهها قرار میگیرند و پیام عصبی ایجاد میکنند. پیام به قشر مخ فرستاده میشود و مزه تشخیص داده میشود.
-
-
انواع مزه
-
- مزههای اصلی را نام ببرید و بگویید که هر کدام در کجای زبان بهتر احساس میشوند.
-
مزههای اصلی
مزههای اصلی عبارتند از:
شیرینی
شوری
ترشی
تلخی
اُمامی
در گذشته دانشمندان بر این عقیده بودند که بیشترین گیرندههای شیرینی در نوک زبان و بیشترین گیرندههای تلخی در انتهای زبان هستند. همچنین گیرندههای ترشی در کنارههای زبان تمرکز بیشتری دارند. اما مطالعات جدید نشان میدهند که گیرندههای مربوط به مزههای اصلی تقریبا به طور مشابهی در روی سطح زبان پراکنده شدهاند:
همچنین مشخص شده است که این گیرندهها فقط روی زبان وجود ندارند، بلکه مزه میتواند در نرم کام دهان و همچنین حنجره (اپیگلوت) هم احساس شود.
-
-
لامسه
-
جای خالی را با کلمه مناسب پر کنید:
درک گرمی و سردی و نرمی و زبری به کمک ............................ انجام میشود.
-
اندام حس لامسه
پوست
-
-
گیرندههای پوست
-
گیرندههای پوست را نام ببرید.
-
انواع گیرندههای پوست
گیرندههای:
- گرما
- سرما
- لمس
- فشار
- درد
-
-
لامسه
-
احساساتی مثل نرمی و زبری یا گرما و سرما چگونه به وجود میآیند؟
-
فرآیند احساس لامسه
در پوسـت، یاختههـای گیرنـدهی متفاوتی وجود دارند کـه اثـر محرکهای مختلـف را بـه پیام عصبی تبدیل میکنند و به قشر مخ میفرستند. به این ترتیب ما احساساتی مثل گرمی و سرمی یا زبری و نرمی را تجربه میکنیم.
-
-
دستگاه حرکتی
-
دستگاه حرکتی بدن از چه قسمتهایی تشکیل شده است؟
-
اجزای دستگاه حرکتی بدن
- ماهیچهها
- استخوان بندی (اسکلت)
-
-
اسکلت
-
اسکلت چیست؟
-
تعریف اسکلت
به مجموعهی استخوانها و غضروفها و اتصالات آنها در بدن اسکلت میگویند.
-
-
تشکیل استخوان
-
استخوانهای ما عموما چگونه تشکیل شدهاند؟
-
شکل اولیه استخوان
بیشـتر اسـتخوانهای مـا ابتـدا از غضروف ساخته شدهاند. این بخشهای غضروفـی در هنـگام رشـد با جـذب مواد معدنی مثل کلسـیم و فسفر، سخت و به استخوان تبدیل میشوند.
-
-
تبدیل غضروف به استخوان
-
غضروف با جذب چه موادی به استخوان تبدیل میشود؟
-
مواد لازم برای تبدیل غضروف به استخوان
غضروف در هنـگام رشـد با جـذب مواد معدنی مثل کلسـیم و فسفر، سخت و به استخوان تبدیل میشوند.
-
-
نقش استخوان در بدن
-
استخوان چه کارهایی در بدن ما انجام میدهد؟
-
کارکرد استخوان در بدن
- از اندامهای مهم مثل قلب و شش و مغز محافظت میکنند.
- به بدن شکل و فرم میدهند.
- در حرکت بدن به ماهیچهها کمک میکنند.
- مواد معدنی را ذخیره میکنند.
- یاختههای خونی را تولید میکنند.
-
-
بافت استخوان
-
غضروف و استخوان چه نوع بافتی به حساب میآیند؟
-
بافت استخوان و غضروف
بافت پیوندی
-
-
مادهی زمینهای بافتهای استخوان
-
در مادهی زمینهای بافتهای استخوان چه چیزی وجود دارد؟
-
اجزای مادهی زمینهای بافتهای استخوان
رشتههای پروتئینی و مواد معدنی
-
-
دو عنصر اساسی در استخوان
-
دو عنصر مهمی را که در مادهی زمینهی استخوان به میزان زیادی وجود دارند، نام ببرید.
-
دو عنصر اساسی در استخوان
- کلسیم
- فسفر
-
-
بافتهای استخوانی
-
بافتهای استخوانی به چه صورتهایی دیده میشود؟
-
دو نوع بافت استخوانی
- متراکم
- حفرهدار (اسفنجی)
-
-
غذاهای اصلی حاوی کلسیم و فسفر
-
منابع غذایـی غنی از کلسـیم و فسـفر را نام ببرید.
-
منابـع غذایـی دارای کلسـیم و فسـفر
منابع کلسیم:
- لبنیات (شیر، پنیر، ماست، خامه)
- تخم مرغ و سایر پرندگان
- خشکبار (بادام، بادام زمینی، تخم کتان، انجیر خشک، فندق، پسته، گردو، تخمه آفتاب گردان، تخم کدو، تخم هندوانه، بادام هندی)
- حبوبات (سویا، لوبیا سفید، نخود، لوبیا چیتی، لوبیا قرمز، عدس، لپه)
- میوهها (زیتون، تمر هندی، انگور، پرتقال و سایر مرکبات، توت، انجیر، نارگیل و ...)
- سبزیجات (برگ مو، رزماری، نعناع، شوید، برگ شلغم، سیر، ریحان، جعفری، اسفناج، پیازچه، گشنیز، شاهی، برگ چغندر، کلم بروکلی و ....)
- نان (نان گندم، نان جو)
- ماهی و غذاهای دریایی دیگر (ساردین، خاویار، میگو، قزل آلا و ...)
- گوشت (گوشت گوساله، گوشت گوسفند، گوشت مرغ و...)
منابع فسفر:
- لبنیات (شیر، ماست، پنیر)
- گوشت قرمز
- گوشت سفید
- حبوبات
- آجیل و مغزهجات
- بعضی سبزیجات (مارچوبه، گوجه فرنگی، گل کلم)
-
-
پوکی استخوان
-
مهمترین عوامل موثر بر پوکی استخوان را نام ببرید.
-
عوامل موثر بر پوکی استخوان
- سابقه خانوادگی پوکی استخوان
- سن
- جنسیت
- رژیم تغذیه ای
- میزان فعالیت بدنی
- اختلالات هورمونی
- مصرف سیگار و الکل
- ابتلا به برخی بیماریهای مزمن
- مصرف برخی داروها
-
-
آزمایش تغییر خواص مکانیکی استخوان هنگامی که در معرض حرارت بالا و محیط اسیدی قرار میگیرد
-
استحکام و شکنندگی استخوانهای زیر را با هم مقایسه کنید:
- استخوان تازه
- استخوان حرارت دیده روی شعله
- استخوان قرار گرفته در سرکه
-
بررسی تاثیر حرارت دادن و درون اسید انداختن استخوان بر نرمی/سختی و استحکام آن
1- استخوان تازه دارای رشتههای پروئینی است که این رشتهها باعث استحکام بالای بافت استخوان میشوند. همچنین، بافت استخوان دارای مقدار زیادی فسفر و کلسیم است. این دو عنصر با عناصر دیگر ترکیب میشوند تا بلورهایی تشکیل دهند که به استخوان، سختی و استحکام و ساختار میبخشند.
۲- استخوانی که روی شعله حرارت دیده است، رشتههای پروتئینی خود را از دست داده است (این رشتههای کربنی، در اثر حرارت میسوزند و از بین میروند). عدم وجود این رشتهها موجب ضعیف و شکننده شدن استخوان میشود.
۳- وقتی استخوان در سرکه قرار میگیرد، اسید موجود در سرکه، با کربنات کلسیم موجود در استخوان واکنش میدهد و در نتیجه این واکنش، کلسیم از استخوان خارج میشود. عدم وجود کلسیم موجب از دست رفتن سختی استخوان میشود. استخوان باقیمانده، بسیار نرم است و استحکام فشاری پایینی دارد.
نتیجه گیری:
استخوان تازه، دارای استحکام و سختی بالایی است. استخوان حرارت دیده، بسیار ترد و شکننده شده است. استخوان قرار گرفته در سرکه، فاقد سختی و استحکام فشاری کافی است و بسیار نرم است.
-
-
غضرف در مفصلها
-
وجود غضروف در مفاصل چه فایدهای دارد؟
-
نقش غضروف در مفاصل
از آنجایی که غضروف نرم و قابل انعطاف است، مانع از اصطکاک استخوانها در مفاصل میشود و از سایش آن جلوگیری میکند.
-
-
غضروف در بدن ما
-
در چه جاهایی از بدن ما غضروف وجود دارد؟
-
اعضای دارای غضروف
- نوک بینی
- لالهی گوش
- محل اتصال استخوانها (مفاصل)
-
-
مفصل
-
مفصل چیست؟
-
تعریف مفصل
محل اتصال استخوانها به یکدیگر را مفصل میگویند.
-
-
رباط
-
رباط چیست؟
-
تعریف رباط
بافـت پیونـدی محکمی که اسـتخوانها را در محـل مفصلهای متحرک به هم وصـل میکند، رباط نام دارد.
-
-
مفصل بدون حرکت
-
یک مفصل بدن ما را نام ببرید که هیچ حرکتی ندارد.
-
یک مفصل ثابت در بدن ما
مفصل بین استخوانهای جمجمه
-
-
مفصل چرخان در جهات مختلف
-
یک مفصل بدن ما را نام ببرید که میتواند در جهتهای مختلف بچرخد.
-
مفصلی که در جهات گوناگون میچرخد
مفصل بین بازو و شانه
-
-
مفصل متحرک در یک جهت
-
یک مفصل بدن ما را نام ببرید که فقط در یک جهت میتواند حرکت کند.
-
مفصلی که فقط در یک جهت حرکت دارد
مفصل آرنج یا مفصل زانو
-
-
حرکت اسکلت
-
اسکلت چگونه حرکت میکند؟
-
چگونگی حرکت اسکلت
اتصال و همکاری بیـن ماهیچهها و اسـتخوانهای اندام، باعث حرکت میشوند. ماهیچهها استخوانها را تکیه گاه خود قرار میدهند و با انقباض و انبساط باعث حرکت آنها میشوند.
-
-
حرکت اسکلت
-
جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.
حـرکات ارادی بـدن، توسـط ماهیچههای ...................... انجام میشـود. تپش قلب توسـط ماهیچههـای ................ انجام میشود. حرکات دستگاه گوارش و باز و بسته شدن مردمک را نیز ماهیچههای .......................... انجام میدهند.
-
انواع ماهیچههای حرکت دهنده اسکلت
- اسـکلتی یا مخطط
- قلبی
- صاف
-
-
انواع ماهیچهها
-
جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.
-
انواع ماهیچهها و نوع عمل و محل قرار گیری آنها
- ارادی
- غیر ارادی
- دستها، پاها، گردن، کمر، و...
- قلب
-
-
یاختههای ماهیچهای
-
گزینه نادرست را مشخص کنید:
- یاختههای ماهیچهای دراز هستند.
- یاختههای ماهیچهای ضخیم هستند.
- یاختههای ماهیچهای، در طولشان، در کنار هم قرار گرفتهاند.
- یاختههای ماهیچهای توسط بافت پیوندی به هم متصل شدهاند.
-
شکل و قرار گیری یاختههای ماهیچهای
2) یاختههای ماهیچهای نازک هستند.
-
-
زردپی
-
بافت زردپی چیست؟
-
بافت زردپی
بافت پیوندی
-
-
زردپی یا تاندون
-
زردپی چیست؟
-
بافت و محل تشکیل زردپی
بافـت پیونـدی بیـن رشـتهها و روی ماهیچهها تا دو سـر آن ادامه مییابند و طناب سـفیدرنگی بـه نام زردپی یا تاندون را میسازند که معمولا به استخوان متصل میشود.
-
-
زردپی یا تاندون
-
چرا بیشتر ماهیچههای اسکلتی باید جفت جفت کار کنند؟
-
بافت و محل تشکیل زردپی
یک ماهیچه اسکلتی با انقباض خود باعث حرکت استخوان به یک سمت میشود اما این ماهیچه در حالت استراحت نمیتواند استخوان را به جای اول خود برگرداند. به همین دلیل بیشتر ماهیچههای اسکلتی به یک یا چند ماهیچه دیگر درسمت دیگر استخوان نیاز دارند تا استخوان به محل قبلی خود برگردد.
-
-
حرکت استخوان
-
یک ماهیچه اسکلتی چگونه باعث حرکت یک استخوان میشود؟
-
مراحل حرکت استخوان
وقتی ماهیچهای منقبض و کوتاه میشود، زردپی خود را حرکت میدهد. حرکت زردپی، باعث حرکت استخوان متصل به آن میشود.
-
بحث و گفتگو
افزودن نظر