گردش عمومی خون
سؤال
گردش عمومی خون
گردش عمومی خون را شرح دهید.
جواب
گردش عمومی خون
خون روشن (پر از اکسیژن) از بطن چپ خارج می‌شود و از طریق سرخرگ آئورت به تمام بدن می‌فرستد. این خون از طریق شبکه‌ی مویرگی، مواد مغذی و اکسیژن را به یاخته‌های بدن می‌رساند. دست آخر خون تیره از طریق سیاهرگ‌ها به دهلیز راست و سپس بطن راست قلب برمی‌گردد.
نکته کلیدی
گردش عمومی خون باعث می‌شود اکسیژن و مواد غذایی به سلول‌های بدن برسند و مواد زائد نیز از سلول‌ها دور شوند. این گردش به کمک پمپاژ قلب و شبکه‌ی گسترده‌ی رگ‌های خونی در سراسر بدن انجام می‌شود.
بیشتر بدانیم
یک قدم فراتر از پاسخ کوتاه سؤال
گردش عمومی خون
خون مانند یک سامانه‌ی حمل‌ونقل در بدن عمل می‌کند. این مایع از طریق شبکه‌ای گسترده از رگ‌های خونی، مواد مورد نیاز سلول‌ها را به آنها می‌رساند و مواد زائد را از سلول‌ها دور می‌کند. قلب نیروی لازم برای حرکت خون در این شبکه را فراهم می‌کند.
گردش خون در بدن را می‌توان به دو بخش اصلی تقسیم کرد: گردش ششی و گردش عمومی. در گردش ششی، خون بین قلب و شش‌ها رفت‌وآمد می‌کند تا اکسیژن دریافت کند و بخشی از کربن‌دی‌اکسید خود را از دست بدهد. در گردش عمومی، خونِ دارای اکسیژن از قلب به سراسر بدن می‌رود و اکسیژن و مواد غذایی را در اختیار سلول‌ها قرار می‌دهد.
در گردش عمومی، خونِ سرشار از اکسیژن از بطن چپ قلب خارج می‌شود و وارد سرخرگ آئورت می‌شود. آئورت مانند یک مسیر اصلی، خون را به شاخه‌های کوچک‌تر تقسیم می‌کند تا خون به اندام‌ها و بافت‌های مختلف بدن برسد.
سرخرگ‌ها به رگ‌های باریک‌تری به نام مویرگ تبدیل می‌شوند. مویرگ‌ها دیواره‌ای بسیار نازک دارند و محل اصلی تبادل مواد بین خون و سلول‌ها هستند. در این بخش، اکسیژن و مواد غذایی از خون به سلول‌ها می‌رسند و کربن‌دی‌اکسید و برخی مواد زائد از سلول‌ها وارد خون می‌شوند.
پس از این تبادل، خون که اکسیژن کمتری دارد وارد سیاهرگ‌ها می‌شود. سیاهرگ‌ها خون را از بخش‌های مختلف بدن جمع‌آوری می‌کنند و به قلب بازمی‌گردانند. در نهایت، این خون از طریق سیاهرگ‌های بزرگ وارد دهلیز راست قلب می‌شود.
از اینجا خون وارد گردش ششی می‌شود و به سمت شش‌ها می‌رود. در شش‌ها، کربن‌دی‌اکسید از خون خارج و اکسیژن وارد آن می‌شود. سپس خونِ دارای اکسیژن دوباره به قلب بازمی‌گردد تا چرخه‌ی گردش خون از نو آغاز شود.
بنابراین، خون در بدن یک مسیر بسته و پیوسته را طی می‌کند:
قلب ← اندام‌ها و بافت‌ها ← قلب.
در این مسیر، قلب خون را به حرکت درمی‌آورد، سرخرگ‌ها آن را از قلب دور می‌کنند، مویرگ‌ها محل تبادل مواد هستند و سیاهرگ‌ها خون را دوباره به قلب بازمی‌گردانند.
این گردش پیوسته برای زنده ماندن سلول‌های بدن ضروری است؛ زیرا سلول‌ها برای انجام فعالیت‌های خود به اکسیژن و مواد غذایی نیاز دارند و در هنگام فعالیت، مواد زائدی مانند کربن‌دی‌اکسید تولید می‌کنند. گردش خون کمک می‌کند این مواد به‌طور مداوم جابه‌جا شوند و شرایط مناسب برای فعالیت سلول‌ها حفظ شود.
سؤالی درباره این مطلب دارید؟
پرسش‌های کاربران