درس نوزدهم : ویژگی‌های منطقه جنوب‌غربی آسیا (فصل دهم: منطقه جنوب‌غربی آسیا و جایگاه ایران در آن)

این منطقه در کانون اتصال سه قاره آسیا، اروپا و افریقا قرار دارد.

تنگه‌های هرمز، بسفر، داردانل و باب‌المندب.

چون استفاده از حمل و نقل ارزان کالاها و انرژی را میسّر می‌سازد.

جابه‌جایی بارهای بسیار سنگین و حجیم، فقط با کشتی میسر است. با کامیون‌ها و تریلی‌ها در حمل و نقل جاده‌ای حداکثر می‌توان باری به وزن صد تن را جابه‌جا کرد ولی به وسیله کشتی صدها هزار تن بار به راحتی حمل و نقل می‌شود.

حدود دوسوم ذخایر شناخته شده نفت جهان و حدود یک‌سوم منابع گازی جهان در این منطقه قرار دارد.

عربستان، ایران، عراق، کویت و امارات متحده عربی.

این منطقه، کانون جهان اسلام است. مکه و مدینه که مقدس‌ترین شهرهای مسلمانان هستند، هر ساله در هنگام مراسم حج، صدها هزار نفر را در خود جای می‌دهند و اجتماع بزرگ و باشکوهی در آنها به وجود می‌آید.

پیمان سازمان همکاری اقتصادی (اکو) که نخست در سال ۱۳۴۱ بین ایران، پاکستان و ترکیه بسته شد و هم‌اکنون ده کشور منطقه عضو آن هستند.

جنوب‌غربی آسیا، منطقه‌ای پرکشمکش و تنش است. در سی سال اخیر، جنگ‌ها و وقایع ناگواری در این منطقه رخ داده است.

همان‌طور که گفتیم بعضی عمده‌ای از منابع انرژی مورد نیاز کشورهای صنعتی و راه‌های مهم حمل و نقل دریایی در این منطقه واقع است. به همین دلیل این منطقه مورد توجه قدرت‌های بزرگ استکباری جهان است. البته در گذشته نیز دسترسی به آب‌های خلیج‌فارس و اقیانوس هند، موضوعی مهم برای کشورهای قدرتمند بوده و همواره بر سر این موضوع با یکدیگر به رقابت و تلاش می‌پرداخته‌اند.

با حمایت آمریکا و انگلیس.

آمریکا، انگلستان و برخی کشورهای سلطه‌گر برای حفظ منافع خود در منطقه، در کشورهای وابسته، پایگاه‌های نظامی ایجاد نموده و در این پایگاه‌ها، تسلیحات نظامی مختلف انبار و نیروهای نظامی، مستقر کرده‌اند.

چون استفاده از حمل و نقل ارزان کالاها و انرژی را میسّر می‌سازد.

کشور ایران از نظر وسعت دومین کشور وسیع و از نظر جمعیت نیز دومین کشور پرجمعیت آسیای جنوب غربی است.

کشور ایران دارای منابع مهم انرژی است و از نظر داشتن منابع نفت، مقام چهارم و منابع گاز، مقام اول را در منطقه دارد.