درس سوم : چهرۀ زمین (فصل دوم: سنگ‌کره، آب‌کره، هواکره)

از چهار محیط: سنگ‌کره، آب‌کره، هواکره و زیست‌کره.

بخش خارجی کره زمین یا پوسته آن که حالت جامد دارد و از سنگ و خاک تشکیل شده است.

شامل اقیانوس‌ها و دریاها، دریاچه‌ها، رودها و بقیه آب‌های سطحی، آب‌های زیرزمینی، یخچال‌ها و ریزش‌های جوی است.

شامل گازهایی است که دور تا دور کره زمین را فرا گرفته‌اند.

این سه محیط (سنگ‌کره، آب‌کره و هواکره) با هم سپاره زمین را برای زندگی انسان و دیگر موجودات زنده یعنی زیست‌کره مناسب می‌سازند.

حدود ۷۱ درصد.

نیمکره شمالی ۶۰٪ آب و ۴۰٪ خشکی و نیمکره جنوبی ۸۲٪ آب و ۱۸٪ خشکی دارد.

سرزمین‌هایی نسبتاً هموار اما مرتفع که از اطراف به سرزمین‌های کم‌ارتفاع و پست منتهی می‌شوند.

فلات تبت.

کوه‌های نوک‌تیز با قله‌های بسیار مرتفع که دامنه‌های شیب تندی دارند و دره‌های بین آنها تنگ و به شکل V است.

قله‌ها به شکل گنبدی در آمده و شیب دامنه‌ها ملایم است. این کوه‌ها دره‌های باز به شکل U دارند.

عوامل طبیعی و عوامل انسانی.

ورقه‌ها روی بخش خمیری شکل گوشته یا نرم‌کره به آرامی حرکت می‌کنند، از هم دور یا به هم نزدیک می‌شوند، به هم برخورد می‌کنند یا در امتداد هم می‌لغزند.

ایجاد چین‌خوردگی‌ها و رشته‌کوه‌ها، شکست‌ها (گسل‌ها) و کوه‌های آتشفشانی.

هوازدگی، فرسایش آبی، فرسایش بادی و فرسایش یخچالی.