فصل سوم : از درون اتم چه خبر

2) خود اتمها هم از ذرات ریزتری بنام الکترون و پروتون و نوترون تشکیل شده‌اند.

4) بر خلاف الکترون و پروتون، نوترون بار الکتریکی ندارد.

تعداد پروتون‌های اتم هر عنصر را عدد اتمی آن می‌گویند.

خیر.

تبدیل یک عنصر به عنصر دیگر، به معنی تغییر تعداد پروتون‌های آن در اتم‌هایش است. این کار بسیار سخت و تقریبا غیرممکن است. به همین دلیل نمی‌توان یک عنصر را به آسانی به عنصر دیگر تبدیل کرد.

تعداد پروتون‌ها

بار الکتریکی هر اتم، مجموع بارهای الکتریکی مثبت و منفی ذرات سازنده‌ی آن است.

بار الکتریکی الکترون (-1) و بار الکتریکی پروتون (+1) و بار الکتریکی نوترون (0) است. بنابراین بار الکتریکی کل یک اتم از رابطه‌ی زیر بدست می‌آید:

بار الکتریکی کل یک اتم = تعداد پروتون‌ها × (+1) + تعداد الکترون‌ها × (-1) + تعداد نوترون‌ها × (0)

بار الکتریکی کل یک اتم = تعداد پروتون‌ها - تعداد الکترون‌ها

الف) هیدروژن (H):

بار الکتریکی اتم هیدروژن = 1 - 1 = 0

ب) کربن (C)

بار الکتریکی اتم کربن = 6 - 6 = 0

ج) اورانیوم (U):

بار الکتریکی اتم اورانیوم = 92 - 92 = 0

1. H
2. 1
3. 3

در این مدل، الکترون‌ها در مسیرهای دایره‌ای به نام مدار به دور هسته در حرکت‌اند.

در مدار اول حداکثر دو الکترون و در مدار دوم، حداکثر ۸ الکترون جای می‌گیرند.

به اتم‌های یک عنصر که تعداد نوترون متفاوت دارند، ایزوتوپ‌های آن عنصر می‌گویند.

نادرست

اتم‌های کربن به سه شکل مختلف در طبیعت یافت می‌شود. اگرچه تعداد پروتون همه‌ی آنها برابر است، اما تعداد نوترون‌های آنها متفاوت است. یعنی عنصر کربن سه ایزوتوپ دارد: یک نوع از آنها 6 نوترون و یک نوع دیگر 7 نوترون و ایزوتوپ سوم کربن، 8 نوترون دارد.

عددی است که نشاندهنده‌ی تقریبی جرم یک اتم است و برابر است با مجموع تعداد پروتون‌ها و نوترون‌های هسته‌ی آن اتم.

تعداد پروتون =  عدد اتمی 

تعداد پروتون =6

عدد جرمی = تعداد پروتون + تعداد نوترون

عدد جرمی = 6 + 7 = 13

تعداد پروتون = عدد اتمی = 1

عدد جرمی = تعداد پروتون + تعداد نوترون

۳ = ۱ + تعداد نوترون

تعداد نوترون = 3 منهای 1 = 2

1) عدد بعد از نام یک اتم، نشاندهنده‌ی عدد جرمی آن ایزوتوپ خاص از اتم مورد اشاره است.

یعنی وقتی می‌گوییم «کربن 12» منظورمان یک ایزوتوپ خاص از اتم کربن است که دارای عدد جرمی ۱۲ است (چون عدد اتمی کربن ۶ است، این ایزوتوپ، ۱۲-۶ یعنی ۶ نوترون دارد)

نشانه‌ی شیمیایی اتم هیدروژن، H است. هیدروژن دارای عدد اتمی ۱ است. پس ۱ را پشت حرف H و کمی پایین‌تر می نویسیم. عدد جرمی هم در بالای عدد اتمی نوشته می‌شود:

هیدروژن با عدد جرمی ۱:

هیدروژن با عدد جرمی ۲:

هیدروژن با عدد جرمی ۳:

1) تنها برخی از ایزوتوپ‌های عناصر ممکن است پرتوزا باشند.

به موادی که ایزوتوپ پرتوزا دارند، ماده‌ی پرتوزا می‌گویند.

• تامین انرژی
• شناسایی و درمان بیماری‌ها
• تشخیص آتش‌سوزی

به اتم دارای بار الکتریکی (مثبت یا منفی) یون می‌گویند.

اتمی که الکترون اضافه‌ای بدست می‌آورد، بار الکتریکی منفی پیدا می‌کند و یون منفی آن اتم نام دارد

اتمی که الکترون از دست می‌دهد، بار الکتریکی مثبت پیدا می‌کند و یون مثبت آن اتم نام دارد

عدد اتمی = تعداد پروتون = 8

عدد جرمی = تعداد پروتون + تعداد نوترون = 8 + 8 = 16

بار الکتریکی = تعداد پروتون منهای تعداد الکترون = 8 منهای 10 = -2

چون بار الکتریکی این ذره صفر نیست، این ذره یک  یون به حساب می‌آید. (این ذره ۲ بار الکتریکی منفی دارد پس یون منفی است)