کدام جانداران به دستگاه گردش مواد نیاز دارند و چرا؟
جانداران پریاخته پیچیده. جانداران تک یاخته چون با محیط اطراف در تماس هستند، مواد مورد نیاز خود را میتوانند مستقیما از محیط بگیرند و مواد زائد را هم به محیط بفرستند. اما موجواد زنده پریاختهای مثل انسان، چون همهی یاختههای آنها با محیط ارتباط ندارند، به دستگاه گردش مواد نیاز دارند تا نیازهای سلولهای داخلیشان به جذب و دفع مواد تامین شود.
رابط بین دستگاههای بدن چیست؟
دستگاه گردش مواد
پس از گوارش، مواد مغذی چگونه به تک تک یاختههای بدن میرسد؟
به کمک دستگاه گردش مواد
چه دستگاهی وظیفه رساندن اکسیژن و دور کردن دیاکسید کربن را به/از یاختهها بر عهده دارد؟
دستگاه گردش مواد
وظایف اصلی دستگاه گردش مواد را بنویسید.
نام دیگر دستگاه گردش مواد در انسان چیست؟
دستگاه گردش خون
مایعی که در بدن انسان وظیفهی ارتباط با یاختهها را به عهده دارد، چیست؟
خون
دستگاه گردش مواد در انسان از چه بخشهایی تشکیل شده است؟
رگ چیست؟
رگهای خونی، شبکهای از لولههای مرتبط به هم است که خون در آنها جریان دارد.
قلب چیست؟
قلب نوعی پمپ است که مایع درون رگها (خون) را به طور پیوسته درون این رگها به جریان درمیآورد.
چرا رگها باید با هم مرتبط باشند؟
برای آنکه گردش خون بتواند به طور پیوسته تکرار شود. قلب باید بتواند خون را در رگها به سمت اندامها بفرستد و آن را دوباره به قلب بازگرداند. برای آنکه این چرخش خون بتواند صورت بگیرد، لازم است رگها به هم وصل باشند.
ساختمان قلب را تشریح کنید.
قلب، تلمبهای ماهیچهای و توخالی است و چهار حفره دارد: دو حفره در بالا و دو حفره در پایین. حفرههای بالایی و پایینی به کمک دریچههایی با هم در ارتباط هستند.
آیا در همهی جانداران، مایع دستگاه گردش مواد، خون است؟
خیر. برخی جانوران مثل اسفنجها و انواعی از کیسهتنان، آب را در بدن خود به گردش درمیآورند.
اجزای قلب را در شکل زیر نامگذاری کنید.

قلب از چه بافتهای تشکیل شده است؟
بخش عمدهی قلب از چه بافتی تشکیل شده است؟
بافت ماهیچهای که به آن ماهیچهی قلبی میگویند.
بافت پوششی قلب در چه قسمتهایی حضور دارد؟
درون حفرههای قلب را بافت پوششی میپوشاند. این بافت همچنین در تشکیل دریچههای قلبی هم مشارکت دارد.
بافت پیوندی اطراف قلب چه نقشی دارد؟
حفاظت از قلب
بافت ماهیچهای قلب به چه منظور منقبض میشود؟
وقتی بافت ماهیچهای قلب منقبض میشود، نیرویی ایجاد میشود که به خون فشار میآورد و آن را به درون سرخرگها میراند.
رگهای تاجی (کرونر) چیستند؟
رگهایی هستند که به بافت قلب خونرسانی میکنند.
جاهای خالی را پر کنید.
……….……… خون را از قلب خارج میکنند و ………….….. خون را به قلب بازمیگردانند.
گردش عمومی خون را شرح دهید.
خون روشن (پر از اکسیژن) از بطن چپ خارج میشود و از طریق سرخرگ آئورت به تمام بدن میفرستد. این خون از طریق شبکهی مویرگی، مواد مغذی و اکسیژن را به یاختههای بدن میرساند. دست آخر خون تیره از طریق سیاهرگها به دهلیز راست و سپس بطن راست قلب برمیگردد.
گردش ششی خون را شرح دهید.
خون تیرهی وارد شده به دهلیز راست از طریق دریچهی سه لختی وارد بطن راست میشود و از آنجا از طریق سرخرگ ششی به ششها پمپاژ میشود. در ششها دیاکسید کربن از خون جدا شده و بجای آن اکسیژن جذب خون میشود. این خون اکسیژندار و روشن از طریق سیاهرگهای ششی به دهلیز چپ و سپس به بطن چپ میرود تا در سیکل بعدی دوباره در بدن به گردش درآید.
چند نوع رگ خونی در بدن وجود دارد؟
سه نوع
تفاوت ساختمان سرخرگ و سیاهرگ چیست؟
سرخرگها دیوارهی ضخیم و قابل ارتجاع دارند ولی سیاهرگها دیوارهی نازکتری دارند و خاصیت ارتجاعی آنها هم کمتر است.
مویرگها چگونه پدیدار میشوند؟
سرخرگها پس از ورود به هر اندام انشعاب زیادی پیدا میکنند و به مویرگ تبدیل میشوند.
ساختمان مویرگ چگونه است؟
دیوارهی مویرگها فقط از یک لایهی بافت پوششی ساخته شده است. این دیوارهها به قدری نازک و نفوذپذیرند که مواد میتوانند از آن خارج و یا به آن وارد شوند.
سیاهرگها چگونه پدیدار میشوند؟
مویرگها با اتصال به هم سیاهرگ را به وجود میآورند.
معمولا خون توسط چه رگهایی به اندام وارد میشود؟
سرخرگهایی که با ورود به اندام شاخه شاخه شده و به مویرگ تبدیل میشوند.
معمولا خون توسط چه رگهایی از اندام خارج میشود؟
سیاهرگهایی که از به هم پیوستن مویرگها به وجود آمدهاند.
کدام گزینه نادرست است؟
۴) خونی که توسط سرخرگ ششی از قلب خارج میشود تیره (با اکسیژن کم) و خونی که توسط سیاهرگ ششی به قلب وارد میشود، روشن (دارای اکسیژن) است.
نبض چطور به وجود میآید؟

قلب در هر ضربان، یک بار خون را با فشار به درون سرخرگها می فرستد. خون متناسب با کار قلب بر دیوارهی سرخرگها فشار میآورد که درنتیجهی آن، قطر سرخرگ به طور متناوب کم و زیاد میشود. تنگ و گشاد شدن سرخرگها، به صورت موجی در طول سرخرگ به حرکت درمیآید. این وضعیت بهصورت نبض در نقطههایی از بدن احساس میشود که با استفاده از آن میتوانیم تعداد نبض را اندازهگیری کنیم.
خون چه نوع بافتی است؟
بافت پیوندی
خون از چند بخش تشکیل شده است؟
دو بخش
خوناب (پلاسما) از چه موادی تشکیل شده است؟
خون چه کارکردی در بدن دارد؟
یاختههای خون کدامند؟
کار یاختههای قرمز چیست؟
انتقال گازهای تنفسی (اکسیژن و دیاکسیدکربن)
کار یاختههای سفید چیست؟
دفاع از بدن در برابر عوامل بیگانه مثل میکروبها
کار گِردهها چیست؟
دخالت در انعقاد خون در هنگام خونریزی و جلوگیری از هدر رفتن خون
بحث و گفتگو