درس ششم : قوۀ قضائیه (فصل سوم: نوجوانان و قانون)

در هر جامعه‌ای باید نهادی وجود داشته باشد که عدالت اجتماعی را برقرار سازد، بر اجرای قوانین نظارت کند، با تخلفات برخورد کند و متخلفان را به مجازات برساند. این نهاد، «قوّة قضائیه» است که پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی افراد است.

بر طبق قانون اساسی، رئیس قوّة قضائیه از سوی رهبر جمهوری اسلامی به مدت پنج سال انتخاب می‌شود. رئیس قوّة قضائیه باید فردی مجتهد، عادل، آگاه به امور قضایی و مدیر و مدبر باشد.

۱ـ رسیدگی به شکایت‌های مردم و حل اختلافات آنها ۲ـ کشف جرم، تعقیب و مجازات مجرمان ۳ـ اقدامات مناسب برای پیشگیری از وقوع جرم ۴ـ گسترش عدل و آزادی‌های مشروع در جامعه ۵ـ نظارت بر حسن اجرای قوانین در سازمان‌ها و دستگاه‌های اداری.

دادگاه‌ها و دادسراها، دیوان عالی کشور، دیوان عدالت اداری، سازمان بازرسی کل کشور، سازمان قضایی نیروهای مسلح، سازمان‌زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی، سازمان ثبت اسناد و املاک، سازمان پزشکی قانونی.

مربوط به اعمالی است که دادگاه برای فردی که مرتکب جرمی شده است، مجازات تعیین می‌کند.

مربوط به اعمالی است که دادگاه مجازاتی تعیین نمی‌کند بلکه افراد را ملزم می‌کند که تکالیفشان را انجام دهند یا حقوق قانونی دیگران را بدهند.

قاضی مدارک خواهان (شاکی) و خوانده را مطالعه می‌کند و از آنها می‌خواهد تا دلایل خود را بیان کنند. قاضی باید فردی عادل و آشنا با قوانین باشد.

وکیل کسی است که در رشته حقوق درس خوانده و به قوانین آشناست و پروانه (اجازه‌نامه) وکالت دارد.

می‌تواند از دادگاه درخواست وکیل کند.

کسی که شکایتی را در دادگاه علیه فردی یا مؤسسه‌ای طرح می‌کند.

کسی که از او شکایت شده است.

هر عملی که قانون را نقض کند و برای آن مجازاتی تعیین شده باشد.

چون در هر اختلافی بهتر است افراد سعی کنند در درجه اول از راه مسالمت‌آمیز و با گفت‌وگو موضوع را حل کنند و در این راه از افراد باتجربه‌تر و ریش‌سفیدان فامیل و شورای حل اختلاف محله کمک بگیرند و در صورتی که نتیجه‌ای حاصل نشد برای حل اختلاف به دادگاه مراجعه نمایند.

هویت: احساس و آگاهی و شناخت نسبت به خود.

اعتیاد: وابستگی جسمی و روانی به یک ماده [مخدر] به طوری که اگر فرد آن ماده را مصرف نکند دچار بی‌قراری، پریشانی و درد می‌شود و برای به دست آوردن آن ماده به هر کاری دست می‌زند.