درس هفدهم : فرهنگ (فصل نهم: فرهنگ و هویت)

به طور کلی، فرهنگ یک جامعه شیوه زندگی آن جامعه است.

در چگونگی برقراری ارتباط با یکدیگر، آداب و رسوم و پوشاک و تغذیه، باورها و اعتقادات، قوانین و مقررات، نحوه استفاده از محیط طبیعی و ... اشتراکاتی با هم دارند.

جامعه بدون فرهنگ وجود ندارد و فرهنگ هم بدون جامعه به‌وجود نمی‌آید.

فرهنگ پدیده‌ای آموختنی است؛ یعنی از طریق ژن به ارث نمی‌رسد بلکه از راه آموزش و تربیت از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود.

به همین دلیل، فرهنگ را آگاهی و اندیشه مشترک اعضای یک جامعه نیز می‌گویند.

فرایندی طولانی‌مدت از تولد تا آخر عمر است که افراد از طریق آن، زندگی در جامعه را می‌آموزند و خود را با آن منطبق می‌کنند.

بدون آن افراد نمی‌توانند به زندگی در جامعه ادامه دهند. اجتماعی شدن فرایندی ضروری است که سبب تداوم حیات جامعه می‌گردد.

خانواده.

چطور صحبت کند، چگونه غذا بخورد و در نشست و برخاست چه آدابی را رعایت کند، چگونه به مهمان‌ها سلام و تعارف کند، یا پاهایش را جلوی افراد بزرگ‌تر دراز نکند. همچنین یاد می‌گیرد چگونه عبادت و دعا کند و در مراسم مختلف مثل جشن‌ها یا عزاداری‌ها چگونه رفتار کند.

رسانه‌های جمعی، دوستان و گروه همسالان و برنامه‌های آموزشی و تربیتی مدرسه.

نمادها، هنجارها، ارزش‌ها و عقاید.

نماد، نشانه یا نماینده یک چیز دیگر است به طوری که با دیدن نماد، به یاد آن چیز می‌افتیم.

رفتارهای معینی هستند که در یک گروه یا جامعه پذیرفته شده و متداول‌اند. به عبارت دیگر، به قواعد و شیوه‌های مورد قبول یک جامعه برای انجام دادن کارهای مختلف، هنجار می‌گویند.

اعتقاد به آنها یا حفظ آبرو و احترام یا ترس از مجازات.

یعنی اینکه اموری را خوب، مطلوب و مثبت تلقی کنیم.